هوتانه

وبلاگ تخصصی تاریخ ایران باستان

اشعاری در ارتباط با آزادگی و آزادی طلبی رستم پهلوان اساطیری ایران
نویسنده : علیرضا اسدی - ساعت ۳:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢٧

کیکاوس پادشاه اساطیری ایران از جمله شاهان زودخشم و سبک مغز به حساب می آمد. روزی او نامه ای را برای رستم سپهسالار سپاه ایران فرستاد و از او خواست که خود را برای نبرد با تورانیان آماده سازد و هر چه سریع تر به دربار بیاید. اما به واسطه مشکلاتی رستم دیر به دربار حاضر شد. همین بهانه کافی بود که کیکاووس از رستم خشمگین شود و با او به تندی رفتار نماید و از توس پهلوان بخواهد تا رستم را از دربار خارج نماید. دراینجا ما با زیباترین اشعار شاهنامه در باب آزادگی و آزادمردی رستم پهلوان دلیر ایرانی و از زبان او روبرو می شویم.

بشد طوس و دست تهمتن گرفت         بدو مانده پرخاش جویان شگفت

که از پیش کاووس بیرون برد                 مگر کاندر آن تیزی افسون برد

تهمتن برآشفت با شهریار                   که چندین مدار آتش اندر کنار           

 همه کارت از یکدگر بدترست               ترا شهریاری نه اندرخورست

تو سهراب را زنده بر دار کن                  پرآشوب و بدخواه را خوار کن

بزد تند یک دست بر دست طوس          تو گفتی ز پیل ژیان یافت کوس

ز بالا نگون اندرآمد به سر                      برو کرد رستم به تندی گذر

به در شد به خشم اندرآمد به رخش        منم گفت شیراوژن و تاج‌بخش

چو خشم آورم شاه کاووس کیست         چرا دست یازد به من طوس کیست

زمین بنده و رخش گاه من‌ست               نگین گرز و مغفر کلاه من‌ست

شب تیره از تیغ رخشان کنم                  به آورد گه بر سرافشان کنم

سر نیزه و تیغ یار من‌اند                         دو بازو و دل شهریار من‌اند

چه آزاردم او نه من بنده‌ام                       یکی بندهٔ آفریننده‌ام


comment نظرات ()
جوانمردی و پاکدامنی شاپور ذوالاکتاق از نگاه مورخین رومی
نویسنده : علیرضا اسدی - ساعت ۳:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢٥

شاپور دوم یا شاپور بزرگ یا شاپور ذوالاکتاف از ۳۰۹ تا سال ۳۷۹ میلادی، پادشاه ساسانی بود.

شاپور اولین تکلیف عمده‌ای که پیش روی خود یافت تنبیه اعراب بود. نه فقط بدان سبب که پدر شاهپور، هرمز دوم در جنگ با اعراب مهاجم کشته شده بود بلکه مخصوصاً از آن جهت که این اعراب در دورهٔ خردسالی شاپور، در سواحل خلیج فارس تاخت و تازهای بسیار کرده بودند و امنیت آن حدود را به شدت مختل ساخته بودند. با کشتی‌هایی که شاه جوان در خلیج فارس به آب انداخت، اعراب احساء به شدت قلع و قمع شدند و امنیت آن حدود تأمین گشت.از این رو بدو لقب شانه سُنب یا ذوالاکتاف، (سوراخ کنندهٔ شانه‌ها)»، دادند که شاپور، سزای کارهای عرب‌ها را، با سوراخ کردن شانه‌هایشان می‌داد. حمزه اصفهانی عقیده این لقب معنی سوراخ کنندهٔ شانه‌ها را دارد و کریستن سن، ایرانشناس دانمارکی نیز همین عقیده را دارد.

آمیانوس مارسلینوس از برجسته ترین مورخین رومی است که در نبردهای ساسانیان با رومی ها به عنوان افسر ارشد در سپاه روم حضور داشت و بعدها کتابی در باب جنگ های ساسانیان و رومی ها نوشت. با وجودی که شاپور دوم بارها رومی ها را در نبردهای مختلف در هم کوبید ولی باز جوانمردی او به حدی آشکار بود که تحسین این مورخ دشمن ایران زمین را نیز برانگیخته است. او می گوید شاپور دارای صفات جوانمردانه و مروت و انصاف بوده است و روایت می کند در موقع فتح دو شهر مستحکم رومی، عده ای از زنان را اسیر کرده به حضور شاپور آوردند. در میان آنها زنی بسیار زیبا دیده می شد، که زوجه کروگاسیوس مستشار رومی بود و از ترس اینکه مبادا فاتحان به او دست درازی کنند بر خود می لرزید. شاهنشاه شاپور او را به حضور طلبید و وعده داد که به زودی به دیدار شوهر خود نائل خواهد شد و هیچ کس به شرافت او لطمه ای وارد نخواهد ساخت و او را همانند خواهری در پناه خود خواهد گرفت. در ادامه نیز شاهنشاه شاپور با وجود خصومت مسیحیان با ساسانیان، دختران جوان عیسوی را که حیات خود را وقف خدمت کلیسا کرده بودند تحت حمایت خویش قرار داد. و امر نمود که آنان در ادای وظایف دینی خود مختار باشند و هیچ کس متعرض آنان نشود.( آمیانوس، کتاب 18، بند 10، کتاب 19، بند 9)

 


comment نظرات ()