هوتانه

وبلاگ تخصصی تاریخ ایران باستان

حاج فرامرز اسدی (الحاج فرامرز اسدی)
نویسنده : علیرضا اسدی - ساعت ۱٠:٥٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٦/٦/۱٧

مقاله مرحوم پدر بزرگم حاج فرامرز اسدی (الحاج فرامرز اسدی) به قلم بنده و به زبان عربی منتشره در خبرگزاری شفق نیوز عراق از معتبرترین پایگاههای خبری عرب زبان (شبکه پرس تی وی و شبکه العالم و خبرگزاری های ایرنا، ایسنا، مهر، ایلنا، خبر آنلاین، شانا، اکو نیوز، فارس، باشگاه خبرنگاران جوان بزرگترین خبرگزاری فارسی زبان دنیا، تسنیم، ابنا، موج، برنا، تابناک و سایر خبرگزاری های معتبر ایران اکثر مطالب خود را از این پایگاه خبری تهیه می کنند)

 

 

www.shafaaq.com/ar/Ar_NewsReader/8ad55ead-2c7f-49a9-89c8-6d9e010466c5/الحاج-فرامرز-اسدی

http://www.ara.shafaaq.com/106552

شفق نیوز

الحاج فرامرز اسدی

المیلاد 1869

الملکشاهیة

تاریخ الوفاة 1969

الحاج فرامرز اسدی زعیم وعالیجاه التوشمال و رئیس الشهیر لقبیلة الملکشاهیة *حتى ما بعد الحرب العالمیة الثانیة وکان حاکم ومحافظ إیلام. وکان عمیدها یتمتع بمرکز کبیر، دینی ودنیوی، فی آن واحد، حیث کان بمنزلة الولی بالنسبة للشعب الکردی الایلامی ضمن أسرة لها نفوذ دینی وعشائری لدى أکراد الایران. درس علوم الشریعة والفقه والتفسیرعلى ید علماء النجف الاشرف، واتقن العربیة والفارسیة إلى جانب اللغة الکوردیة. کان الشیخ الحاج فرامرز اسدی مثالا أنموذجیاً لرجل عبر عن رفضه للاستعمار, وشد رحاله لخوض الکفاح المسلح من دون أن تثنیه عنه أسالیب البطش والترهیب. قاد االحاج فرامرز اسدی مجموعات مسلحة کردیة لمحاربة قوات الدولة العثمانیة فی إیران، ثم اتجه لمحاربة قوات روسیا القیصریة و الاحتلال البریطانی التی غزت المناطق الکردیة فی إیران.

کان الحاج فرامرز اسدی الحفید بهلوان موسی خمیس زعیم و رئیس الشهیر القبیلة الملکشاهیة و قائد الجیش الإیرانی خلال قاجار وأعظم بطل إیران خلال قاجار.

زعیم ورئیس القبیلة الملکشاهیة یعرف بـ "عالیجاه توشمال" او "خان". ویقسم منصب التوشمال والخان بین اخوین؛ ویعرف من قبل الحکومة المرکزیة بشکل رسمی. الوظائف الرئیسیة للتوشمال هی حفظ الامن والنظر فی امور القبیلة المختلفة عبر الشرطة وجمع الاموال. ادارة العشائر (طوایف) التی تدار من قبل (کدخدا) یعین من قبل التوشمال ویخضع لادارته..

کان من اراضی ولایت إیلام المداریة بمساحة 36000 هکتار قد اعطیت للحاج فرامرز اسدی بأمر من فتح علی شاه قاجار بخط ید الامیر محمد علی میرزا دولتشاه ابن ارشد شاه بتاریخ ذو الحجة عام 1236 هجری قمری الموافق لـ 1199 هجری شمسی (ویعرف هذا الامر بالفتح نامه) لتشجیع الملکشاهیة على قتال العثمانیین واستخدام السلیمانیة, شهرزور, الموصل, کرکوک, وسامراء فی محاصرة بغداد من مدن الامبراطوریة العثمانیة من خلال قبیلة الملکشاهیة . یقال ان کبیر القبیلة الملکشاهیة وقتها قام بقطع الاذن الیمنى لکافة اسرى العثمانیین واقتیدوا إلى العاصمة. واعد لهذه المعرکة اربعة الاف مقاتل من الملکشاهیة الجمزیة ومئة فارس ومئة مقاتل من القبائل الاخرى. وثلاثة الاف وثمانمئة من الجنود النظامیین, بإمرة بهلوان موسى خمیس على جمیع الجیش الإیرانی وذلک موضع فخر للملکشاهیه وما زال نقش هذا الجیش موجودا فی حدیقة متحف شیراز وفی متحف بارس. وقد بقیت الاراضی المحولة بإسم الحاج فرامرز اسدی حفید بهلوان موسى خمیس وبسند قانونی محفوظ فی کرمانشاه غیر انها وبعد الثورة نقلت ملکیتها دون ای مستند قانونی إلى ادارة الموارد الطبیعیة فی إیلام والى اشخاص اخرین.

یذکر شمیم فی کتابه, بخصوص امر الملکشاهیة الچمزیة برئاسة وقیادة بهلوان موسى خمیس و حسن خان الفیلی والی إیلام ولرستان مع محمد علی میرزا دولتشاه الامیر القاجاری وابن فتح علی شاه قاجار للهجوم على الدولة العثمانیة ومحاصرتها, کتب القوات الإیرانیة بقیادة دولتشاه کانت حول شهرزور ونهر سیروان بمساعدة حسن خان الفیلی ومقاتلی الفیلیة من بشتکوه وبالاخص القبیلة الملکشاهیة الچمزیة ویذکر ان محمد اغا الکهیة ومحمود باشا بابان (العثمانیان) انکسرا امام الجیش الإیرانی وهربوا تارکین کرکوک خلفهم ثم استطاع دولتشاه احتلال السلیمانیة فهجم على بغداد من طریق سامراء. وحاصر والی بغداد داوود باشا, فأرسل الاخیر الشیخ موسى بن الشیخ جعفر النجفی للتوسط مع دولتشاه. فتصادفت وفاة دولتشاه عند إیوان المدائن أو طاق کسرى فی المدائن حیث کان مریضا وکان ذلک بتاریخ 1237 هجری قمری. ویذکر أیضا حول شجاعة الفرسان الفیلیة وبالاخص عشائر گرزدین وند الملکشاهیة الجمزیة فی الحملة على الجیش العثمانی عام 123۶ هجری قمری /۱۸۲۱ م فی الفتح نامه .کان الفرسان الفیلیة فی قتل مقاتلی الانکشاریة مساهمین ومشارکین مع ملک الموت.

یذکر محمد تقی خان لسان الملک سبهر فی کتابه, بخصوص امر الملکشاهیة الچمزیة برئاسة وقیادة بهلوان موسى خمیس:

الأمیر محمد علی میرزا قاجار، موسى وعشرة ضباط من جماعة اللغة الإنجلیزیة من الجنود والمدفعیة جبل وعبر الودیان کما أرسلت رأى العدو وانه لا یعرف حتى تصبح فجأة العدو والقتال من وراء. أیام الأمیر محمد علی میرزا دولتشاه الشمس سوف تکون جاهزة للحرب.

فیلق الأمیر فی الحرکة. کان الیمینیة والیساریة الجیش جاهز. ثم صعد على قمة التل، والجبین إلى کیان مستقل الأرض والسعی النصر الله وبکى. ثم جاء الجیش. فی خضم الحرب والمعرکة الباسلة المشتعل وکان الفم عواصف رعدیة بندقیة الکرة وروبی دم الرجل والمرجان أنواع الملاعب الترابیة. لم الرومان (العثمانیة) لا تتردد فی السماح، هزم وهرب.

محمود باشا بابان (الحاکم فی القوة والسلیمانیة الحالیة) و محمد آقا کهیا وزیر سلطان محمود الثانی العثمانی فروا خوفا على کرکوک. وهزم العثمانیین. ذهب محمد علی میرزا إلى السلیمانیة عبدالله باشا، عم علی باشا (الوقت محافظ دیار بکر) الذی هرب من إیران فی وقت سابق وکان قد لجأ، عین فی المدینة بالقوة. محرم محرم، والأمیر تولى مؤقتا الحرب بقی فی السلیمانیة. محرم وتصل إلى الصفر بحلول نهایة عام 1237. قبل المیلاد. یجب الأصوات رکض الجیش للخروج من خیمة وفتح بغداد. ولکن من المفارقات أنه کان یترصد.

فی عام 1326 هجری قمری الموافق لـ 1278 هجری شمسی اغار العثمانیون بقوة من کتیبتین مجهزة بمدفعیة على محاصیل الفلاحین فی مهران (إیران) جنوب غربی إیلام, غلام رضا خان والی بشتکوه جهز رماة بقیادة سید جواد ابن عمه لمساعدة الناس من القبیلة الملکشاهیة فی الصمود, واتحدت قوى الملکشاهیة بالریاسه الحاج فرامرز اسدی والوالی فی هذه الحرب وقتلوا واسروا عددا من العثمانیین واستطاعوا حمایة الحدود.

هناک علاقات صداقة بین عائلات الولاة الفیلیون مع القبیلة الملکشاهیة. وذلک یعنی ان الولاة الفیلیون لم یکونوا یتدخلون فی المناسبات والقوانین الداخلیة للقبیلة الملکشاهیة مثل التدخل لاختیار التوشمال والکدخدایات تحت مسمى الاتحاد. روابط الصداقة هذه قلت عندما وصل توشمال اسد إلى رئاسة القبیلة الملکشاهیة عبر الاتحاد مع رؤساء ولایة لرستان حیث صار الوالی حسین قلی خان ابوقداره منافسا اجتماعیا وسیاسیا, حتى وصل الأمر إلى امر الوالی عماله بمتابعة توشمال اسد فی لرستان بیشکوه لاغتیاله. غیر ان غلام رضا خان الفیلی ابن حسین قلی خان ابوقداره ولاجل تحسین العلاقات مع العائلة الملکشاهیة تزوج ابنة الحاج فرامرز اسدی ووصلوا إلى الصلح بهذا الزواج . هذه العلاقات ساعدت ولاة بشتکوه بالهروب من رضا شاه فی عام 1308 هجری شمسی عندما جاء رضا شاه للسلطة وعهدت رئاسة بشتکوه قبل وبعد الحرب العالمیة الثانیة إلى الحاج فرامرز اسدی توشمال الملکشاهیه. وفی عام 1308 هجری شمسی طلب یدالله خان ابن ارشد غلام رضا خان الفیلی مساعدة الملکشاهیة للثورة على رضا شاه, فأعتذر فرامرز اسدی عن ارسال رجال خارج اقلیم الملکشاهیه وکذلک فعل شهباز ونامدار رحیمی من رؤساء الملکشاهیة. ولکن ید الله خان طلب العون من شاه محمد یاری کدخدا عشیرة نقی الملکشاهیة, وقد جهزه الاخیر بعدد من الملکشاهیة وعشائر إیلام فقام یدالله خان بالثورة ضد رضا شاه, ودعى شاه محمد یاری برئاسة الملکشاهیه لنفسه ومقاطعة الحاج فرامرز اسدی.

اثناء وبعد الحرب العالمیة الثانیة عام 1320 هجری شمسی کان الحاج فرامرز اسدی رئیس قبیلة الملکشاهیه وکان معترفا به من قبل الشاه کحاکم رسمی لإیلام وفی ذلک الوقت کانت تلک النواحی من اکثر مناطق إیران امنا.

 


مصادر

1. «من العشائر الکوردیة . ملکشاه والملکشاهیة» GILGAMISH. http://www.gilgamish.org/viewarticle.php?id=beestoon-20061001-189

2. «معرفی استان ایلام». اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام؛ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی . http://ilam.farhang.gov.ir/fa/ilaminfo/sharestaninfo

3. «پیشینه تاریخی شهر ارکواز». سایت شهرداری ارکواز ملکشاهی. http://www.arkavaz.ir/HomePage.aspx?TabID=4626&Site=DouranPortal&Lang=fa-IR

4. علی اصغر شمیم، ایران در دوره سلطنت قاجار. تهران: انتشارات مدبر، 1384، چاپ یازدهم. صص118-119

5. رضا قلی خان هدایت، تاریخ روضه الصفای ناصری. جلد ۱۲. به تصحیح و تحشیه جمشید کیانفر. تهران: انتشارات اساطیر، ۱۳۸۰، ص7782

6. مرتضی اکبری، تاریخ استان ایلام از آغاز تا سقوط قاجاریه، قم: انتشارات فقه، ۱۳۸۶، ص472

7. علیرضا اسدی.« فتح نامه ایل ملکشاهی» . فصل نامه آموزش تاریخ، مهر 1395. http://www.roshdmag.ir/Roshdmag_content/media/article/70.77%20from%20(95-96)%20MATN%20TARIKH%2063-32_0.pdf

http://www.localhistory.ir/article/Conquered_tribe_malekshahi/

8. رستم رفعتی. انساب شهری و عشایری استان ایلام. ایلام: انتشارات برگ آذین،1386. صص26و 29و 44-46و335 - 343 و 349

9. عباس محمدزاده، قیام ایلام در عصر رضا شاه. ایلام: انتشارات زانا: 1389، صص ۲۸ و81 و ۱۰۲ و 105 و ۱۲۳ و ۲۱۷

10. ایرج افشار سیستانی. ایلام و تمدن دیرینه آن. تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،1372: ص378.

11. علیرضا اسدی. «فرهنگ تطبیقی گویش کردی ایلامی با زبان ایرانی میانه (پهلوی اشکانی و پهلوی ساسانی) به انضمام تاریخ و زبان استان ایلام قبل از إسلام». بانک کتاب مرکزی ایلام: انتشارات جوهر حیات، 1391، ص 106.

۱۲. «مسجد حاج فرامرز اسدی- مسجد رسول‌الله». سازمان تبلیغات اسلامی. http://old.ido.ir/n.aspx?n=13910614146

۱۳. اسلام الغربی العباسی.«عشائر الملکشاهیة العباسیة». النسابون (اکبر موقع متخصص فی الانساب). http://www.alnssabon.com/t39295-13.html

۱۴. درخشنده، صید محمد. دیوالا از ادوار کهن تا عصر پهلوی. ایلام: انتشارات مؤلف، 1394. صص ۱۳۹ و ۲۰۳–۲۱۱.

۱۵. بدلیسی، شرف الدین بن شمس الدین. شرفنامه. تهران: انتشارات اساطیر، ۱۳۷۷.

۱۶. هاشم الطباطبائی. «اللر واللغة الکوردیة». صوت العراق. http://www.sotaliraq.com/mobile-item.php?id=105581%23axzz4AmoDjulF

۱۷. «مێژووی خێڵی مه‌لێکشایی (چه‌مشگزه‌گ)». ئه‌نجومه‌نی سه‌رکردایه‌تی پاریزگای هه‌ولێر. http://anjuman-h-pdk.net/index.php/articles/item/151-2016-05-10-14-31-16

۱۸. طیبی، حشمت الله. مبانی جامعه‌شناسی و مردم شناسی ایلات وعشایر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۰.

۱۹. سپهر، محمد تقی لسان الملک. ناسخ التواریخ (تاریخ قاجاریه) به اهتمام جمشید کیانفر. ج. اول. تهران: انتشارات اساطیر، ۱۳۷۷.

۲۰. الفیلی. نجم سلمان مهدی. الفیلیون؛ تاریخ، قبائل وانساب، فلکلور، تراث قومی. اربیل: دار ئاراس للطباعة والنشر، 2009.

۲۱.علیرضا اسدی. تاریخچه و پیشینهٔ سیاسی و اجتماعی ایل ملکشاهی. بخش دوم. هفته نامه نجوا، سال چهاردهم، شماره ۵۰۳، یکشنبه ۴ خرداد ۱۳۹۳، ص5

۲۲. حبیب‌الله محمودیان. «مساجد و تکایای تاریخی استان ایلام در دوره اسلامی». سایت رسمی دکتر حبیب‌الله محمودیان. http://www.mahmoodian.ir/article/article.asp?n=41

۲۳. «مێژووی خێڵی مه‌لێکشایی (چه‌مشگزه‌گ)». مێژووی کورد History Of Kurd. 

۲۴. خیتال. جعفر. مجموعه آراء دربارهٔ ساکنان سرزمین پشتکوه ایلام. ایلام:انتشارات فرهنگ، ۱۳۶۹.

* القبیلة الملکشاهیة احدى أکبر قبائل اکراد فی إیران، العراق وترکیا أیضا و تعدادهم حدود 750 الف نسمه.


comment نظرات ()